وزیر نفت از بهار توسعه ای صنعت نفت می گوید اما نگاهی دقیق به چالش های صنعت نفت،نشان می دهد میزان سرمایه گذاری ها با ظرفیت موجود نمی خواند و به بیان دیگر بخش های بزرگی از نفت تا به امروز از سرمایه گذاری های مطلوب عقب مانده اند. بسیاری از کارشناسان براین باورند که قوانین موجود مشکلاتی را در این میان ایجاد کرده است که باید برطرف شد.
به عنوان نمونه قانون جامع نفت هنوز مربوط به پیش از پیروزی اتقلاب اسلامی ایران است و پس از این قانون، اساسنامهای برای برطرف کردن مشکلهای موجود در صنعت نفت تصویب نشد؛ پس از آن که شورای انقلاب در سال 1358 قانونی را برای این صنعت تصویب کرد، تاکنون قانون جدیدی تصویب نشده و صنعت نفت برای تعیین برخی ضوابط خود با مشکل هایی روبهرو بوده است. البته اخیراً مجلس بدنبال نهایی کردن قانون نفت است.
روابط شرکت ملی نفت ایران، یکی دیگر از مشکلهای اساسی صنعت نفت است؛ با توجه به این که شرکت ملی نفت، بزرگترین و گستردهترین شرکت زیرمجموعه وزارت نفت به شمار می رود؛ این وزارتخانه از شرکت ملی نفت ایران منتزع است؛ با توجه به این که سایر شرکتهای نفتی پس از تأسیس شرکت ملی نفت ایران شکل گرفته اند، روابطی بین آنها بخوبی تعریف نشده است و بعضاً باعث اختلاف می شوند .
موضوع دیگر، مشکلهای اجرایی است که خود مدیران به آن مبتلا هستند که متأسفانه این بخش پررنگتر از سایر مشکلها است.
برای بحث بودجه و سرمایهگذاری در صنعت نفت، قانون مشخصی وجود ندارد و این موضوع نخستین مشکل این صنعت است؛ با توجه به این که نفت لوکوموتیو اقتصاد کشور به شمار می رود، میتواند منابع مالی مورد نیاز برای اجرای طرحهای عمرانی کشور را هم تأمین کند، از این رو نباید برای تأمین اعتبارهای لازم برای اجرای طرح های خود با مشکل روبهرو باشد.
هم اکنون در صنعت نفت ایران برای اجرای طرحهای توسعهای صنعت نفت و همچنین برای ساخت پالایشگاهها از قراردادهای خاص یا منابع خارجی استفاده می کنند؛ در حالی که انتظار است که خود صنعت نفت با توجه به پیشران بودنش در اقتصاد کشور و نقش پایه ای آن در تأمین منابع مالی، برای اختصاص بودجه به طرح های خود با مشکل روبهرو نباشد.
هم اکنون با توجه به افت فشار طبیعی در مخازن نفتی ایران، تولید نفت سالانه حدود 360 هزار بشکه کاهش مییابد؛ دوره تولید نفت آسان به پایان رسیده و موضوع کاهش تولید نفت، یک مسئله فنی و گسترده است که باید به دقت بررسی شود لذا صنعت نفت نیاز به یک حرکت جهشی دارد زیرا با توجه به رسیدن مخازن تولیدی به نیمه دوم عمر خود و بالطبع افت طبیعی تولید صنعت نفت ایران جهت حفظ جایگاه خود نیاز به سرمایه گذاری گسترده و یک حرکت جهشی جهت نگهداشت تولید فعلی و افزایش تولید با توسعه میادین جدید و ... می باشد.
صنعت نفت ایران میتواند تأمین کننده منابع مالی طرحهای کلان عمرانی و اقتصادی در کشور باشد، ولی تأمین سرمایه از محل درآمدهای صنعت نفت، به سرمایه گذاری و تخصیص منابع مالی مورد نیاز برای اجرای طرح های توسعه ای خود این صنعت نیاز دارد.
شرکت ملی نفت ایران درآمدی برای خود ندارد و همه درآمدهای حاصل از فروش نفت، گاز، میعانات گازی و دیگر فرآورده های نفتی به خزانه واریز میشود؛ نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی میتوانند با وارد شدن به این موضوع، این مشکل را برطرف کنند؛ مجلس و دولت در برطرف کردن مشکلها و نیازهای تأمین منابع مالی شرکت ملی نفت ایران نباید سختگیر باشند. می توان تمرکز جهت اجرای دیگر پروژه های صنعتی را به سمت جذب منابع مالی غیردولتی سوق داد.
سرجمع هزینه ها در مجموعه وزارت نفت بالا است و این موضوع نشانگر ساختار نامناسب این وزارتخانه است؛ یعنی هزینه های بالاسری در نفت زیاد است از سوی دیگر با توجه به این که مجموع هزینه تولید هر بشکه نفت در ایران پایین است، بسیاری از ابرقدرت ها و شرکت های بزرگ بین المللی، حریصانه به منابع نفتی ایران چشم دوخته اند و به دنبال کسب سود فراوان از صنعت نفت ایران هستند.
